Âm nhạc bán cổ điển

11:04 sáng 12/09/2017

Bán cổ điển là một từ ngữ thông dụng hiện nay trong làng âm nhạc, bên cạnh những R&B hay hip-hop thời thượng. “Classical crossover” là tên gọi của một dòng nhạc chuyên biệt nhưng khá thịnh hành  trên toàn thế giới. Tuy nhiên, tại Việt Nam khái niệm âm nhạc này vẫn còn khá mơ hồ. Vậy classical crossover hay còn được gọi là bán cổ điển là dòng nhạc như thế nào? Mời các bạn cùng mTrend tìm hiểu thêm nhé!

1. Giới thiệu về nhạc bán cổ điển:

Semi-classical không phải để chỉ riêng âm nhạc mà còn dính với nhiều lĩnh vực khác, từ nghệ thuật tới khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, rất rộng không thể kể hết. Gọn lại trong phạm vi một thuật ngữ âm nhạc, nó được dùng nói về những tác phẩm âm nhạc na ná như nhạc cổ điển, nhưng không phức tạp, có cấu trúc đơn giản và nhiều tính đại chúng, dễ nghe, dễ cảm.

Định nghĩa như thế hẳn là không đầy đủ lắm so với những gì vẫn được gọi là “bán cổ điển”. Và đã từ lâu, để chỉ “bán cổ điển”, trong âm nhạc thế giới đã có từ “classical crossover” - nhạc cổ điển giao thoa.

Đây là thuật ngữ được dùng chính thức trong các bảng xếp hạng âm nhạc, các tờ báo âm nhạc uy tín và cả trên kệ đĩa các hệ thống bán CD lớn trên thế giới. Nhắc đến classical crossover là người ta nhớ ngay đến những ngôi sao lớn của dòng này, như Sarah Brightman, Andrea Bocelli, Sissel, Josh Groban, Katherine Jenkins, Hayley Westenra, Russell Watson, Charlotte Church... đôi khi người ta cũng xếp họ vào danh sách nhạc cổ điển (classical) nữa, theo cách hiểu rằng đó là kiểu nhạc cổ điển của ngày hôm nay.

2. Bán cổ điển phát triển như thế nào?

Một số tác phẩm âm nhạc cổ điển thực sự, dần trở thành phổ biến trong đối tượng khán giả thường nghe các loại âm nhạc đại chúng, và theo đó, chúng được biến hóa, thay đổi cho gần với các thể loại đại chúng kia. Có thể kể sơ sơ ra Canon của Johann Pachelbel (thế kỷ 17), một số bản concerto, giao thưởng của Mozart, vài bài hát (lied) của Schubert, Giao hưởng số 3 của Henryk Górecki (nhạc sĩ tiêu biểu của trường phái tối giản, thế kỷ 20 - tác phẩm này nghe rất gần với các bản hòa tấu new age thịnh hành sau này)... còn rất nhiều thí dụ khác.

Trong ngành ghi âm, cụ thể là thị trường âm nhạc cổ điển, khái niệm “giao thoa” ban đầu được dùng để chỉ các album của những nghệ sĩ chuyên về âm nhạc cổ điển, như các nghệ sĩ độc tấu, các ca sĩ opera trình diễn các tác phẩm âm nhạc đại chúng theo phong cách cổ điển, tiếp sau đó, ở phía ngược lại, một số nghệ sĩ nhạc pop, rock, jazz cũng ghi âm các tác phẩm cổ điển theo những phong cách thiên về đại chúng hơn, thậm chí sáng tác các tác phẩm mới theo phong cách cổ điển. Có thể kể ra đây bản Concerto cho Ban nhạc và Dàn nhạc (Concerto for Group and Orchestra) của ban nhạc rock lừng danh Deep Purple được trình diễn và ghi âm cuối những năm 60 thế kỷ trước.

Sự pha trộn vẫn tiếp diễn, và ngày nay, classical crossover bao gồm một thị phần âm nhạc rất lớn với nhiều phong cách khác nhau, các nghệ sĩ đại chúng và cổ điển cũng kết hợp với nhau rất thường xuyên. Người ta thấy các ban nhạc rock như Metallica, Scorpions, Manowar trình diễn với các dàn nhạc giao hưởng và hợp xướng đồ sộ theo hình thức và quy mô các buổi hòa nhạc cổ điển.

3. Bán cổ điển tại Việt Nam:

Như vậy, bán cổ điển thực ra phức tạp hơn nhiều những gì vẫn được nói một cách đơn giản ở Việt Nam là “semiclassic”. Xin kể ra đây vài trường hợp là các bài hát khá quen thuộc với người nghe ở Việt Nam: Lara Fabian viết lời cho bản Adagio của Albinoni (bản này còn có một phần lời khác do Sarah Brightman hát tên là Anytime, Anywhere, trong album Eden), bài rap bốc lửa Prince Igor của Warren G. và nữ ca sĩ giọng nữ cao người Na Uy Sissel có phần chính lấy từ một đoạn giai điệu trong vở opera Prince Igor của Borodin.

Đoạn nhạc này rất nổi tiếng, từng được lấy để viết thành một ca khúc tên là “Stranger In Paradise”, đưa vào một vở nhạc kịch Broadway là Kismet, bản thân bài hát là một “hit” lớn trên thế giới, và ca sĩ Mỹ Linh có đưa khúc nhạc này vào album Chat với Mozart dưới “hình thức” bài hát Sớm nay mùa Xuân, bài Attesa mà Sarah Brightman hát trong album mới nhất Symphony, cùng chung gốc với bài Sancta Maria mà Katherine Jenkins và Sissel hát, là một đoạn nhạc trong vở opera Cavaleria Rusticana.

Bài hát “phổ thông” đầu tiên được ghi nhận chuyển thể từ nhạc cổ điển và trở thành “hit” là I’m Always Chasing Rainbows của Joseph McCarthy và Harry Carroll sáng tác năm 1918, dựa trên tác phẩm Fantasie Impromptu cung Đô thăng thứ của Chopin. Còn có thể kể ra rất nhiều các thí dụ tương tự, là ca khúc khai thác từ các tác phẩm cổ điển, mà thuật ngữ bản quyền gọi là “public domain”- “phạm vi phổ biến dùng chung”.

Cuối cùng, trở lại với những gì vẫn được gọi là “bán cổ điển” ở Việt Nam, những gì mà các ca sĩ được cho rằng theo dòng bán cổ điển, như Đức Tuấn, Khánh Linh đang làm vẫn chỉ là hình thức mô phỏng tương đối kiểu classical crossover. Họ dùng ít nhiều các phong cách biểu diễn cổ điển, từ cách hát, tới soạn hòa âm, cho các bài hát Việt Nam có thể mang trong đó chút sắc thái nhạc cổ điển, như Đức Tuấn đang làm với các album nhạc Văn Cao và Phạm Duy, và Khánh Linh đã hát trong các album của cô trước giờ. Mọi thứ mới chỉ dừng lại ở đó, đơn giản như cách mọi người vẫn nói về “bán cổ điển” nhẹ tênh, mà ít có thời gian để ý rằng nó cũng khá... rắc rối và cũng mênh mông đáng kể

Hãy lưu bài viết hữu ích này vào hồ sơ cá nhân của bạn để có thể dễ dàng xem lại bạn nhé!

Tin tức liên quan